Koʻz oldidagi "chivinlar" nima?

Oq devorga yoki ochiq osmonga qaraganingizda koʻz oldingizda suzib yuradigan mayda nuqtalar, iplar yoki shaffof “chivinlar”ni sezganmisiz? Qaraganingizda ular qochib ketadi, tinch turganingizda esa sekin pastga siljiydi.

Bu juda keng tarqalgan holat. Odamlar buni koʻpincha “koʻz oldida chivin uchyapti” deb tasvirlashadi.

Ular aslida nima

Koʻz ichi boʻshligʻi shishasimon tana deb ataladigan tiniq, jelesimon modda bilan toʻlgan. Yosh oʻtishi bilan bu modda asta-sekin suyuqlashadi va uning ichida mayda tolali toʻplamlar paydo boʻladi.

Koʻz oldida suzib yurgan narsa — aslida oʻsha toʻplamlarning toʻr pardaga tushgan soyasi. Yaʼni siz chivinni emas, soyani koʻryapsiz. Shuning uchun ular yorugʻ va bir xil fonda — osmon, oq devor, ekran — yaxshiroq seziladi.

Qachon bu odatiy hol

Odatda quyidagilar tashvishga sabab boʻlmaydi:

• ular yillar davomida bor va soni deyarli oʻzgarmagan;
• soni kam va siz ularga koʻnikkansiz;
• faqat yorugʻ fonda sezilib, kundalik hayotga xalaqit bermaydi.

Yosh ulgʻayishi bilan bunday soyalar koʻpayishi tabiiy. Miopiya (yaqindan koʻrish) boʻlganlarda ular odatda ertaroq paydo boʻladi.

Qachon shu kuniyoq shifokorga borish kerak

Mana bu belgilar boshqacha. Ular kutib turishga arzimaydi:

• koʻz oldidagi nuqtalar birdan koʻpayib ketsa — ayniqsa “yomgʻir” yoki “qora qor” kabi tuyulsa;
• yorugʻlik chaqnashlari koʻrina boshlasa — qorongʻida ham chaqmoq chaqqandek;
• koʻrish maydonining bir chetidan parda yoki soya surilib kelayotgandek boʻlsa;
• koʻrish keskin pasaysa yoki maydonning bir qismi yoʻqolsa.

Bu belgilar shishasimon tananing toʻr pardadan ajralishi yoki toʻr parda yirtilishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Bunday holatda vaqt muhim: erta koʻrilgan chora koʻrishni saqlab qolishi mumkin.

Nima qilish kerak emas

Koʻzni ishqalash, “oʻzi oʻtib ketadi” deb kutish yoki internetdan tomchi izlash — yordam bermaydi. Bu soyalarni tomchi bilan yoʻqotib boʻlmaydi, chunki ular koʻzning ichida.

Agar yuqoridagi ogohlantiruvchi belgilardan biri boʻlsa, oftalmologga murojaat qiling — koʻz qorachigʻini kengaytirib koʻrikdan oʻtkazish kerak boʻladi.

---

Men buni yozdim, chunki bu savolni menga eng koʻp beradilar. Odatda javob tinchlantiradi. Lekin “qachon shoshilish kerak” degan qismni bilib qoʻyish — aynan shu qismi muhim.